Oplichting en witwassenBasis

Operatie Zandloper

Parketnummer 10/123456-26 · Havenstad

▸ Presentatiemodus (voor in de klas)Schermvullend, slide voor slide door het dossier — met pijltjestoetsen.

Korte introductie voor de cursist

U bestudeert het dossier in de zaak Operatie Zandloper. Gedupeerden werden via een professioneel ogend beleggingsplatform overgehaald geld over te maken. De inleg liep niet rechtstreeks naar de organisatie, maar via de rekening van een geldezel (katvanger), waarna het saldo snel werd omgezet in cryptovaluta.

Twee vragen staan centraal. Ten eerste de oplichting: zijn de gedupeerden door een oplichtingsmiddel bewogen tot afgifte? Ten tweede het witwassen: is de herkomst van de gelden verhuld, en wie wist daarvan? Let bij elke deelnemer op het verschil in wetenschap en opzet — de organisator, de geldezel en de gedupeerde staan elk in een andere positie.

Let op: alle namen, bedragen, rekeningnummers en stukken in dit dossier zijn fictief en uitsluitend bedoeld als oefenmateriaal.

Zaaksgegevens

Parketnummer	10/123456-26
Delict	Oplichting en witwassen
Moeilijkheidsgraad	Basis
Plaats	Havenstad
Thema's	Online fraude, Geldezels, Cryptovaluta

Leerdoelen

De bestanddelen van oplichting (art. 326 Sr) herkennen in een online context.
De rol en strafrechtelijke positie van een geldezel (katvanger) beoordelen.
Een geldstroom via money mules naar crypto reconstrueren en duiden.
Opzet en wetenschap bij de verschillende deelnemers onderscheiden.

Betrokken personen en partijen

Verdachte	Dennis Hartog Vermoedelijk beheerder van het platform en spil in de geldstroom.
Medeverdachte	Younes el Amrani Stelde zijn bankrekening ter beschikking; geronseld via chat (geldezel).
Aangever / gedupeerde	G. Prins Legde € 25.000 in nadat zij via het platform was benaderd.
Rechtspersoon	Meridia Invest Ltd. Buitenlandse vennootschap waarachter het platform zich presenteerde.

Relatieschema

Schematische weergave van de betrokken personen, bedrijven en geldstromen.

geldstroom relatie zeggenschap

Tijdlijn

februari 2026
Mevrouw Prins ziet een advertentie en wordt gebeld door een 'accountmanager'.
3 maart 2026
Eerste inleg van € 5.000; daarna onder druk verdere stortingen.
maart 2026
Stortingen lopen via de rekening van Y. el Amrani; saldo snel omgezet in crypto.
14 april 2026
Het platform is onbereikbaar; mevrouw Prins doet aangifte.
20 mei 2026
Start opsporingsonderzoek Zandloper; rekeninggegevens gevorderd.

Juridisch kader

Korte uitleg van leerstukken die in dit dossier een rol spelen. Zie ook het volledige begrippenkader.

Oplichting art. 326 Sr: Iemand door een oplichtingsmiddel (een valse naam of hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels) bewegen tot afgifte van een goed, het verlenen van een dienst of het aangaan van een schuld.
Samenweefsel van verdichtsels: Een opeenstapeling van leugens die in onderlinge samenhang een onjuiste voorstelling van zaken oproepen. Een van de oplichtingsmiddelen.
Witwassen art. 420bis Sr: Het verbergen of verhullen van de criminele herkomst van geld of goederen, of het verwerven, voorhanden hebben, overdragen of gebruiken daarvan terwijl men die herkomst kent.
Schuldwitwassen art. 420quater Sr: Variant van witwassen waarbij de verdachte de criminele herkomst niet zeker wist, maar "redelijkerwijs moest vermoeden". Lichtere variant dan opzetwitwassen.
Geldezel (katvanger): Iemand die zijn bankrekening ter beschikking stelt voor het doorsluizen van crimineel geld. Kan zich, afhankelijk van zijn wetenschap, schuldig maken aan opzet- of schuldwitwassen.
Gronddelict: Het oorspronkelijke misdrijf waaruit het wit te wassen vermogen afkomstig is (bijv. fraude of valsheid). Voor een witwasveroordeling hoeft niet altijd precies vast te staan wélk gronddelict is gepleegd.

Dossierstukken

Zoek binnen dit dossier

Download het dossier (pdf)of bekijk het printpakket

Toets jezelf

Beantwoord de vragen nadat je de stukken hebt doorgenomen. Je krijgt direct feedback.

1 Welk bestanddeel van oplichting (art. 326 Sr) komt het duidelijkst naar voren in de aangifte?

2 Younes stelde alleen zijn rekening ter beschikking. Wat is het kernpunt voor zijn mogelijke strafbaarheid wegens (schuld)witwassen?

3 Het geld wordt na ontvangst snel omgezet in cryptovaluta. Waarom is dat voor de zaak van belang?

Reflectievragen

Schrijf je eigen antwoorden uit. Ze worden alleen in deze browserbewaard (niet verzonden). Gebruik de knop onderaan om ze als pdf op te slaan of af te drukken voor de nabespreking.

1 Welke oplichtingsmiddelen herkent u in dit dossier, en met welke stukken onderbouwt u dat?

2 Beoordeel de strafrechtelijke positie van geldezel El Amrani: opzet- of schuldwitwassen? Welke feiten zijn doorslaggevend?

3 Welke onderzoekshandelingen zijn nodig om voorbij de niet-geïdentificeerde wallet te komen, en welke grenzen ziet u daarbij?

4 Hoe weegt u de positie van de gedupeerde — welke ruimte is er voor schadevergoeding of terugvordering?

Naar de docentenpagina (antwoordsleutel)