FICTIEF · OEFENMATERIAAL
Oplichting en witwassenBasis

Operatie Zandloper

Parketnummer 10/123456-26 · Havenstad

Gedupeerden werden via een professioneel ogend "beleggingsplatform" overgehaald geld in te leggen. Dat geld liep via de rekeningen van geronselde geldezels en werd snel omgezet in cryptovaluta. De zaak draait om de oplichting van de inleggers én het verhullen van de opbrengst.

Leerdoelen

  • De bestanddelen van oplichting (art. 326 Sr) herkennen in een online context.
  • De rol en strafrechtelijke positie van een geldezel (katvanger) beoordelen.
  • Een geldstroom via money mules naar crypto reconstrueren en duiden.
  • Opzet en wetenschap bij de verschillende deelnemers onderscheiden.

Inleiding

Korte introductie voor de cursist

U bestudeert het dossier in de zaak Operatie Zandloper. Gedupeerden werden via een professioneel ogend beleggingsplatform overgehaald geld over te maken. De inleg liep niet rechtstreeks naar de organisatie, maar via de rekening van een geldezel (katvanger), waarna het saldo snel werd omgezet in cryptovaluta.

Twee vragen staan centraal. Ten eerste de oplichting: zijn de gedupeerden door een oplichtingsmiddel bewogen tot afgifte? Ten tweede het witwassen: is de herkomst van de gelden verhuld, en wie wist daarvan? Let bij elke deelnemer op het verschil in wetenschap en opzet — de organisator, de geldezel en de gedupeerde staan elk in een andere positie.

Let op: alle namen, bedragen, rekeningnummers en stukken in dit dossier zijn fictief en uitsluitend bedoeld als oefenmateriaal.

Betrokken personen en partijen

VerdachteDennis Hartog
Vermoedelijk beheerder van het platform en spil in de geldstroom.
MedeverdachteYounes el Amrani
Stelde zijn bankrekening ter beschikking; geronseld via chat (geldezel).
Aangever / gedupeerdeG. Prins
Legde € 25.000 in nadat zij via het platform was benaderd.
RechtspersoonMeridia Invest Ltd.
Buitenlandse vennootschap waarachter het platform zich presenteerde.

Relatieschema

€ 25.000naar cryptobeheerdergeronseld (stuk 3)benaderd via platformG. PrinsgedupeerdeYounes el AmranigeldezelCryptowalletonbekendDennis HartogverdachteMeridia InvestLtd. (brievenbus)
geldstroom relatie zeggenschap

Tijdlijn

  • februari 2026Mevrouw Prins ziet een advertentie en wordt gebeld door een 'accountmanager'.
  • 3 maart 2026Eerste inleg van € 5.000; daarna onder druk verdere stortingen.
  • maart 2026Stortingen lopen via de rekening van Y. el Amrani; saldo snel omgezet in crypto.
  • 14 april 2026Het platform is onbereikbaar; mevrouw Prins doet aangifte.
  • 20 mei 2026Start opsporingsonderzoek Zandloper; rekeninggegevens gevorderd.
Kopieoefendossier

Proces-verbaal van aangifte (G. Prins)

Kenmerk PV-2026-1234-AG-01 · 14 april 2026 · Opgesteld door R. Demir, opsporingsambtenaar

Dossier: Zandloper  ·  Aangeefster: mevrouw G. Prins, wonende te Havenstad

Op 14 april 2026 verscheen aan het bureau mevrouw G. Prins, die aangifte wenste te doen van oplichting. Zij verklaarde — zakelijk weergegeven — het volgende.

"In februari zag ik op internet een advertentie over beleggen met hoog rendement. Ik liet mijn gegevens achter en werd dezelfde dag gebeld door een vriendelijke man die zich voorstelde als mijn 'persoonlijke accountmanager' bij Meridia Invest. Hij stuurde me een link naar een platform waar ik kon inloggen en mijn 'portefeuille' zag groeien."
"Ik begon met € 5.000. Op het scherm zag ik mooie winsten, dus maakte ik meer over, in totaal € 25.000. Het geld moest ik telkens overmaken naar een privérekening op naam van een meneer El Amrani; dat was 'voor de verwerking', zeiden ze. Toen ik geld wilde opnemen, lukte dat niet en moest ik eerst 'belasting' vooruitbetalen. Daarna was niemand meer bereikbaar en was de website offline."

Bevindingen opsporingsambtenaar

  • Aangeefster heeft in totaal € 25.000 overgemaakt in vier transacties naar een rekening ten name van Y. el Amrani.
  • De domeinnaam van het platform is enkele weken vóór de eerste storting geregistreerd en inmiddels weer offline.
  • Aangeefster heeft schermafdrukken en bankafschriften overgelegd (zie stukken 2 en 6).
Opgemaakt op ambtseed te Havenstad, 14 april 2026.
R. Demir — opsporingsambtenaar

Rekeningafschrift Y. el Amrani

Kenmerk afschrift 2026/03 · 31 maart 2026 · Opgesteld door Havenbank (fictief)

Rekeninghouder: Y. el Amrani
IBAN: NL00 TEST 0246 8013 57
Periode: 1 t/m 31 maart 2026

DatumOmschrijvingTegenrekeningBij/Af
03-03-2026InlegG. Prins+ € 5.000,00
05-03-2026Aankoop cryptoCoinExchange (TEST)− € 4.800,00
10-03-2026StortingG. Prins+ € 8.000,00
11-03-2026Aankoop cryptoCoinExchange (TEST)− € 7.700,00
18-03-2026StortingG. Prins+ € 7.000,00
19-03-2026Aankoop cryptoCoinExchange (TEST)− € 6.750,00
24-03-2026StortingG. Prins+ € 5.000,00
25-03-2026Aankoop cryptoCoinExchange (TEST)− € 4.820,00
26-03-2026Overboeking 'vergoeding'Y. el Amrani privé− € 700,00

Elke ontvangst van G. Prins wordt binnen enkele dagen vrijwel volledig omgezet in cryptovaluta. Er blijft telkens een klein bedrag achter; op 26-03 wordt een 'vergoeding' naar privé geboekt. Vergelijk met het transactieoverzicht (stuk 4) en de chat (stuk 3).

Chatgesprek werving geldezel

Kenmerk DIG-Zandloper-03 · 26 februari 2026 · Opgesteld door Inbeslaggenomen telefoon Y. el Amrani

Aangetroffen in een berichtenapp op de telefoon van Y. el Amrani. Gesprek met een contact opgeslagen als "D.".

D.Yo, wil je makkelijk bijverdienen? Niks moeilijks. Je leent gewoon je rekening uit, ik stort er wat op en jij haalt het er weer af. Jij houdt 10%.
Hoezo m'n rekening? Wat voor geld is dat dan
D.Maak je geen zorgen over. Hoe minder je weet hoe beter voor jou. Als de bank belt zeg je gewoon dat het van een vriend is.
En als het fout gaat?
D.Gaat niet fout als je je mond houdt. Pinpas en code stuur je naar mij, dan regel ik de rest. Morgen komt de eerste 5k binnen.
Ok is goed. Doe maar

Aandachtspunt: welke zinnen zijn van belang voor de wetenschap van El Amrani ("redelijkerwijs moeten vermoeden")? Weegt u dit als opzet- of als schuldwitwassen? En wat zegt dit over de rol van "D."?

Transactieoverzicht geldstroom naar cryptovaluta

Kenmerk BIJL-Zandloper-04 · 20 mei 2026 · Opgesteld door Afdeling Financiële Opsporing

Reconstructie van de geldstroom vanaf de inleg van de gedupeerde tot de omzetting in cryptovaluta via de rekening van Y. el Amrani (IBAN NL00 TEST 0246 8013 57).

StapVanNaarVormBedrag
1G. PrinsRekening El AmraniSEPA-overboeking€ 25.000
2Rekening El AmraniCryptobeurs (TEST)4 aankopen€ 24.070
3Rekening El AmraniPrivé El Amrani"vergoeding"€ 700
4Cryptobeurs (TEST)Externe walletOnttrekking≈ € 24.000

Waargenomen patroon

  • De inleg blijft nauwelijks staan: ontvangst en omzetting volgen binnen enkele dagen op elkaar.
  • De externe wallet (stap 4) is niet aan een geïdentificeerde houder te koppelen; het spoor loopt daar (voorlopig) dood.
  • El Amrani houdt een vergoeding in die ongeveer overeenkomt met de in de chat genoemde “10%”.

Aandachtspunt: waar in deze keten zit de witwashandeling, en welke stappen raken El Amrani versus de organisator? Welk vervolgonderzoek is nodig om voorbij de externe wallet te komen?

Verklaring verdachte Y. el Amrani

Kenmerk PV-2026-1234-V-05 · 22 mei 2026 · Opgesteld door Verhoor afgenomen door R. Demir

Verklaring afgelegd door Younes el Amrani. De verdachte is gewezen op zijn zwijgrecht en op zijn recht op rechtsbijstand. De verklaring is zakelijk weergegeven.

"Ik ken die D. via via. Hij zei dat ik makkelijk geld kon verdienen door mijn rekening uit te lenen. Ik had schulden, dus ik dacht: één keer kan geen kwaad. Ik heb mijn pas en pincode aan hem gegeven."
"Wat er precies binnenkwam wist ik niet, dat regelde hij. Ik kreeg elke keer een paar honderd euro. Achteraf snap ik wel dat dit niet klopte — wie betaalt nou zomaar als je niks doet? Maar op dat moment wilde ik er niet te veel over nadenken."

Aandachtspunt: vergelijk deze verklaring met de chat (stuk 3). Wat zegt "ik wilde er niet te veel over nadenken" over zijn wetenschap? Onderscheid wat de verdachte wist van wat hij redelijkerwijs moest vermoeden.

Voorgelezen, volhard en ondertekend.
Y. el Amrani — verdachte

Schermafdruk en domeingegevens nep-platform

Kenmerk DIG-Zandloper-06 · 15 april 2026 · Opgesteld door Afdeling Digitale Opsporing

Beschrijving van het door aangeefster gebruikte platform, op basis van haar schermafdrukken en openbare domeingegevens.

Weergave op het scherm (door aangeefster overgelegd)

MERIDIA INVEST · uw portefeuille
Ingelegd€ 25.000
Huidige waarde€ 41.380
Rendement+ 65,5%
Opnemen

Domeingegevens

Domeinnaammeridia-invest-portal.test
Geregistreerd op28 januari 2026 (ca. 3 weken vóór de eerste inleg)
RegistrantAfgeschermd via privacy-dienst
StatusSinds 12 april 2026 offline
Vergunning AFMNiet aangetroffen in het register

Aandachtspunt: de getoonde "winst" bestond alleen op het scherm; er stond geen werkelijk belegd vermogen tegenover. Hoe draagt dit bij aan het bewijs van een oplichtingsmiddel (valse hoedanigheid / samenweefsel van verdichtsels)?

Vordering gegevens cryptodienstverlener

Kenmerk VORD-2026-1234-07 · 20 mei 2026 · Opgesteld door mr. T. Severin, officier van justitie
OEFENPARKET HAVENSTAD (FICTIEF)
Vordering tot het verstrekken van gegevens
Parketnummer10/123456-26
InzakeOnderzoek Zandloper
Gericht aanCoinExchange (TEST), aanbieder van cryptodiensten

De officier van justitie,

overwegende dat uit het onderzoek een redelijk vermoeden volgt dat sprake is van oplichting en (schuld)witwassen, en dat voor het volgen van de geldstroom de hierna genoemde gegevens noodzakelijk zijn;

vordert verstrekking van de identificatie- en transactiegegevens behorend bij de aankopen die in maart 2026 zijn gedaan vanaf de rekening ten name van Y. el Amrani, alsmede de bestemmingsadressen (wallets) van de daaropvolgende onttrekkingen.

Aan deze vordering dient binnen veertien dagen te worden voldaan.

Gegeven te Havenstad, 20 mei 2026.
mr. T. Severin — officier van justitie

Aandachtspunt: welke informatie hoopt het OM met deze vordering boven tafel te krijgen, en welke grens komt in beeld zodra de gelden naar een buitenlandse of niet-geïdentificeerde wallet zijn gegaan?

Tapverslag afgeluisterd telefoongesprek

Kenmerk TAP-Zandloper-08 · 20 maart 2026 · Opgesteld door Afdeling Tactische Opsporing

Weergave van een afgeluisterd en opgenomen telefoongesprek, opgenomen onder een bevel tot het opnemen van telecommunicatie. De gespreksdeelnemers zijn (voorlopig) aangeduid als NN1 en NN2.

Gesprek 20-03-2026 · 21:14 uur · duur 0:52 · van NN1 (vermoedelijk D. Hartog) naar NN2 (vermoedelijk Y. el Amrani)
00:03NN1Hé, is alles binnen vandaag?
00:06NN2Ja, weer vijf. Moet ik het er nu afhalen?
00:10NN1Ja, meteen. Zet het om zoals altijd en hou je deel eraf. Niet laten staan.
00:18NN2En als ze weer bellen van de bank?
00:21NN1Dan zeg je niks. Je weet van niks. Hou gewoon je telefoon dicht een paar dagen.
00:29NN2Oké. Komt goed.
00:31NN1En verwijder dit gesprek. (gesprek wordt beëindigd)

Aandachtspunt: een tap is een momentopname en de identificatie van de sprekers is vooralsnog "vermoedelijk". Welke woorden zijn belastend voor de rol van NN1 (sturing) en voor de wetenschap van NN2? Welk aanvullend bewijs is nodig om de stemmen onomstotelijk te koppelen?

Ambtshandeling: onderzoek inbeslaggenomen telefoon

Kenmerk PV-2026-1234-AMB-09 · 24 mei 2026 · Opgesteld door K. Mol, digitaal rechercheur

Verslag van een ambtshandeling: het veiligstellen en onderzoeken van de onder Y. el Amrani inbeslaggenomen mobiele telefoon (beslagcode B.02.002).

Ik, K. Mol, digitaal rechercheur, heb de telefoon onder protocol uitgelezen en het volgende vastgesteld.

BerichtenappGesprek met contact "D." — inhoudelijk gelijk aan stuk 3 (werving geldezel).
Telefoonnummer "D."Komt overeen met het nummer van NN1 in het tapverslag (stuk 8).
Zoekgeschiedenis"is geld doorsluizen strafbaar" (raadpleging op 27-02-2026).
Foto'sAfbeeldingen van een bankpas en een briefje met pincode.
CryptodienstApp van een cryptobeurs aangetroffen, gekoppeld aan dezelfde rekening.

De aangetroffen gegevens zijn veiliggesteld en toegevoegd aan het dossier.

Opgemaakt op ambtseed te Havenstad, 24 mei 2026.
K. Mol — digitaal rechercheur

Aandachtspunt: de zoekopdracht "is geld doorsluizen strafbaar" raakt direct aan de wetenschap van de verdachte. Weegt dit naar opzet- of schuldwitwassen? En hoe verhoudt deze ambtshandeling zich tot de chat (stuk 3) en het tapverslag (stuk 8)?

Vonnis in afgesplitste zaak (medegeldezel)

Kenmerk vonnis 10/118765-25 · 8 mei 2026 · Opgesteld door Rechtbank Havenstad (fictief)
RECHTBANK HAVENSTAD (FICTIEF)
Afdeling strafrecht · meervoudige kamer · vonnis
Parketnummer10/118765-25
VerdachteM. Sahin (een ándere geldezel uit hetzelfde netwerk)
Datum uitspraak8 mei 2026

1. De beschuldiging

Aan verdachte is — kort gezegd — schuldwitwassen ten laste gelegd: hij heeft zijn bankrekening ter beschikking gesteld waarop gelden van gedupeerde inleggers binnenkwamen, die hij vervolgens contant opnam en afdroeg.

2. Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank acht bewezen dat verdachte, gelet op de ongebruikelijke beloning, de geheimzinnige instructies en het uitblijven van enige legale verklaring voor de geldstroom, redelijkerwijs had moeten vermoeden dat het geld van misdrijf afkomstig was. Dat hij naar eigen zeggen “niet precies wist” wat er speelde, doet daar niet aan af; juist het bewust niet-willen-weten rekent de rechtbank hem aan.

3. De beslissing

De rechtbank verklaart bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan schuldwitwassen en veroordeelt hem tot een taakstraf en een voorwaardelijke gevangenisstraf.

Aandachtspunt: dit vonnis betreft een andere verdachte uit hetzelfde netwerk. Het is geen bewijs tegen El Amrani, maar illustreert hoe een rechter het criterium "redelijkerwijs moeten vermoeden" toepast. Welke overwegingen zijn één-op-één relevant voor de positie van El Amrani — en waar moet u oppassen met die vergelijking?

Toetsvraag 1 van 3

Welk bestanddeel van oplichting (art. 326 Sr) komt het duidelijkst naar voren in de aangifte?

  1. AHet gebruik van een oplichtingsmiddel: een valse hoedanigheid en een samenweefsel van verdichtsels (nep-platform, 'accountmanager').
  2. BGeweld tegen de gedupeerde.
  3. CHet ontbreken van een schriftelijke overeenkomst.
  4. DDat de inleg met crypto werd gedaan.

Toetsvraag 2 van 3

Younes stelde alleen zijn rekening ter beschikking. Wat is het kernpunt voor zijn mogelijke strafbaarheid wegens (schuld)witwassen?

  1. ADat hij het geld zelf heeft uitgegeven.
  2. BOf hij wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat het geld van misdrijf afkomstig was.
  3. CDat hij een bankrekening heeft.
  4. DDat hij geen aangifte heeft gedaan.

Toetsvraag 3 van 3

Het geld wordt na ontvangst snel omgezet in cryptovaluta. Waarom is dat voor de zaak van belang?

  1. ACrypto bezitten is verboden.
  2. BHet bemoeilijkt het volgen en terughalen van de gelden en wijst op verhullen.
  3. CHet bewijst dat er geen oplichting was.
  4. DHet maakt de zaak automatisch internationaal en dus niet vervolgbaar.

Bespreking

Reflectievragen om klassikaal te bespreken:

  • Welke oplichtingsmiddelen herkent u in dit dossier, en met welke stukken onderbouwt u dat?
  • Beoordeel de strafrechtelijke positie van geldezel El Amrani: opzet- of schuldwitwassen? Welke feiten zijn doorslaggevend?
  • Welke onderzoekshandelingen zijn nodig om voorbij de niet-geïdentificeerde wallet te komen, en welke grenzen ziet u daarbij?
  • Hoe weegt u de positie van de gedupeerde — welke ruimte is er voor schadevergoeding of terugvordering?
‹ Sluiten1 / 1
Huidige slide 1 / 1
Volgende:
00:00